ศูนย์ดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ เมื่อไหร่ควรเลือก และควรเลือกอย่างไร
หลายครอบครัวตั้งใจว่าจะดูแลพ่อแม่ที่เป็นอัลไซเมอร์ที่บ้านให้นานที่สุด ซึ่งเป็นความตั้งใจที่ดี แต่โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคที่อาการดำเนินไปเรื่อย ๆ ความต้องการการดูแลในวันนี้จึงอาจไม่เหมือนกับอีกหนึ่งหรือสองปีข้างหน้า การรู้ว่าเมื่อไหร่ควรพิจารณาทางเลือกอื่น จึงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลที่ดี
3 ระยะของโรคอัลไซเมอร์ กับความต้องการการดูแลที่เปลี่ยนไป
- ระยะแรก: หลงลืมเรื่องใหม่ ๆ แต่ยังช่วยเหลือตัวเองได้เกือบทั้งหมด ต้องการคนช่วยเตือนและดูแลเรื่องการเงิน ยา และการเดินทาง
- ระยะกลาง: ระยะที่ยาวนานที่สุด ผู้ป่วยเริ่มต้องการความช่วยเหลือในกิจวัตรประจำวัน เช่น อาบน้ำ แต่งตัว เข้าห้องน้ำ อาจมีพฤติกรรมเปลี่ยน เดินหลง หรือสับสนช่วงเย็น ต้องมีคนดูแลใกล้ชิดเกือบตลอดเวลา
- ระยะท้าย: สื่อสารได้น้อยมาก เคลื่อนไหวลำบาก อาจติดเตียง กลืนลำบาก ต้องการการดูแลทางการพยาบาลตลอด 24 ชั่วโมง
6 สัญญาณว่าถึงเวลาพิจารณาศูนย์ดูแล
- ความปลอดภัยเริ่มควบคุมไม่ได้ ผู้ป่วยเคยเดินออกนอกบ้านแล้วหลงทาง เปิดแก๊สทิ้งไว้ หรือหกล้มบ่อย
- ต้องการการดูแลตลอด 24 ชั่วโมง แต่ครอบครัวไม่มีคนที่อยู่บ้านได้ตลอด
- ผู้ดูแลหลักเริ่มหมดแรง นอนไม่พอ ป่วยบ่อย เครียดสะสม หรือต้องลาออกจากงาน
- พฤติกรรมของผู้ป่วยเกินกว่าที่ครอบครัวรับมือได้ เช่น ก้าวร้าว ไม่นอนกลางคืนติดต่อกันหลายวัน
- มีโรคประจำตัวหรือความต้องการทางการพยาบาลเพิ่ม เช่น ติดเตียง ใส่สายให้อาหาร ต้องดูแลแผล
- ผู้ป่วยอยู่บ้านคนเดียวเป็นเวลานาน และขาดกิจกรรมหรือการพูดคุย ซึ่งทำให้อาการแย่ลงเร็วขึ้น
การส่งผู้ป่วยเข้าศูนย์ไม่ได้แปลว่าครอบครัวรักน้อยลง ในหลายกรณี ผู้ป่วยกลับได้กิจวัตรที่สม่ำเสมอ ได้ทำกิจกรรม และได้พบเพื่อนวัยเดียวกัน ขณะที่ลูกหลานได้กลับมาเป็น “ลูก” ที่มาเยี่ยมด้วยความสุข แทนที่จะเป็นผู้ดูแลที่เหนื่อยล้าตลอดเวลา
ศูนย์ดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ที่ดี ควรมีอะไรบ้าง
8 ข้อที่ควรถามหรือสังเกตเมื่อไปดูสถานที่จริง
- รับผู้ป่วยสมองเสื่อมหรือไม่ และมีประสบการณ์มากแค่ไหน ควรแจ้งอาการและพฤติกรรมของผู้ป่วยให้ศูนย์ทราบตั้งแต่แรก
- ระบบป้องกันการเดินหลง ประตูทางเข้าออก การดูแลช่วงกลางคืน และกล้องวงจรปิด
- จำนวนพยาบาลและผู้ดูแลต่อผู้ป่วย ทั้งกลางวันและกลางคืน
- แพทย์ดูแลอย่างไร แพทย์มาตรวจบ่อยแค่ไหน และการส่งต่อโรงพยาบาลกรณีฉุกเฉิน
- กิจกรรมกระตุ้นสมองและกิจกรรมบำบัด มีตารางกิจกรรมประจำวันที่เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละระดับหรือไม่
- สภาพแวดล้อม สะอาด สว่าง ไม่มีกลิ่น ทางเดินโล่ง มีราวจับ ห้องน้ำปลอดภัย
- การสื่อสารกับครอบครัว มีการรายงานอาการสม่ำเสมอหรือไม่ เยี่ยมได้ตอนไหน
- ค่าใช้จ่ายรวมอะไรบ้าง เช่น อาหาร ผ้าอ้อม ยา ของใช้ส่วนตัว เพื่อไม่ให้มีค่าใช้จ่ายแฝง
ทางเลือกการดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ที่ AGYHERO
AGYHERO มีประสบการณ์บริหารศูนย์ดูแลผู้สูงอายุมากกว่า 20 ปี และได้รับรางวัลสถานบริการดูแลผู้สูงอายุดีเด่นจากกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ครอบครัวเลือกระดับการดูแลได้ตามความต้องการของผู้ป่วย
- ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ AGY Plus วิภาวดี 44, AGY Plus ประชาอุทิศ และ AGY ศาลายา มีทีมสหวิชาชีพดูแลตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมกิจกรรมบำบัด สปามือและเท้า วาดภาพ และตักบาตรประจำวัน (รับผู้ป่วยสมองเสื่อม โดยขอให้ครอบครัวแจ้งอาการล่วงหน้าเมื่อจองเพื่อเตรียมการดูแลที่เหมาะสม)
- ดูแลผู้สูงอายุรายวัน สำหรับผู้ป่วยระยะแรกที่ยังอยู่บ้านได้ แต่ต้องการกิจกรรมและคนดูแลระหว่างวัน
- Home Care ส่งพยาบาลและผู้ดูแลถึงบ้าน พร้อมรายงานอาการผ่าน LINE วันละ 2 ครั้ง สำหรับครอบครัวที่ต้องการให้ผู้ป่วยอยู่ในบ้านที่คุ้นเคย
นัดชมสถานที่หรือปรึกษาการดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ฟรี โทร 02-109-4241 หรือ LINE @Agyhero
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะปรับตัวกับศูนย์ได้ไหม
ช่วงแรกผู้ป่วยอาจสับสนหรือต่อต้าน การนำของใช้ที่คุ้นเคย รูปถ่ายครอบครัว และการแจ้งกิจวัตรเดิมของผู้ป่วยให้ทีมดูแลทราบ ช่วยให้ปรับตัวได้เร็วขึ้น ส่วนใหญ่ใช้เวลาหลายสัปดาห์
ควรเลือกศูนย์ใกล้บ้านหรือศูนย์ที่ดีที่สุด
ควรชั่งน้ำหนักทั้งสองอย่าง ศูนย์ที่อยู่ใกล้ทำให้ครอบครัวเยี่ยมได้บ่อย ซึ่งสำคัญต่อจิตใจผู้ป่วย แต่มาตรฐานการดูแลและความปลอดภัยต้องมาก่อน
ทดลองอยู่ระยะสั้นก่อนได้ไหม
หลายศูนย์มีบริการระยะสั้นหรือรายวัน สอบถาม Care Advisor ของ AGYHERO ได้ว่าสาขาใดเหมาะกับผู้ป่วย
หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป การวางแผนดูแลผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์ผู้รักษา